TÜİK mi haklı BETAM mı? Kiralar uçarken resmi veriler neden geride kaldı?

TÜİK mi haklı BETAM mı? Kiralar uçarken resmi veriler neden geride kaldı?

29
0
PAYLAŞ

TÜİK veya BETAM? Kiralar uçarken resmi veriler neden geride kalıyor?

TÜİK veya BETAM? Kiralar uçarken resmi veriler neden geride kalıyor?

TÜİK, yıllık kira artışının yüzde 11 olduğunu söylüyor. sahibinden.com verilerinden hesaplanan BETAM, kira enflasyonunun yüzde 28 olduğunu, bazı illerde bu oranın yüzde 40’ı geçtiğini söylüyor. BETA Direktörü Prof. Dr. Seyfettin Gürsel, Prof. Dr. Hakan Kara ve Prof. Dr Veysel Ulusoy veriler arasındaki farkı değerlendirdi.

TÜİK veya BETAM?  Kiralar uçarken resmi veriler neden geride kalıyor?

Kira fiyatlarındaki ciddi artışlarla ilgili şikayetler her geçen gün artarken, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan Temmuz ayındaki yıllık kira artışının yüzde 11’de kalması dikkat çekiyor.

TÜİK’e göre Türkiye’de ortalama kira fiyatları 2021 yılı Temmuz ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 11 artarak 1192 TL’ye ulaştı. Diğer bir deyişle, Temmuz ayında enflasyon yıllık yüzde 18,95 olurken, aynı dönemde konut kiralarındaki yıllık artış TÜFE’nin oldukça altında kalmıştır.

Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Merkezi (BETAM) verilerine göre Temmuz ayında yıllık kira enflasyonu yüzde 28,2 oldu. Bu oran Ankara’da yüzde 30 iken İstanbul’da yüzde 42,3’e yükseldi.

Peki TUİK ve BETAM verileri arasında neden bu kadar fark var? Son 12 aylık TÜFE ortalamasına göre zam yapma hakkı kanunla belirlenen ev sahipleri gerçekten kirayı enflasyonun altına mı yükseltti?

TÜİK BETAM BOŞ EVLERİ HESAPLADI

BETAM Müdürü Prof. Dr. Seyfettin Gürsel, Sozcu.com.tr’ye verdiği demeçte, TÜİK’in hanehalkı bütçe araştırmasında mevcut kiracıların kira artışını takip ederken, BETAM’ın boş evlerin kiralarını takip etmek için sahibinden.com verilerini kullandığını, dolayısıyla açıklanan oranların açıklandığını söyledi. iki kurum tarafından farklıdır.

Prof. Dr. Gürsel, “Verilerimiz piyasadaki güncel fiyatlardır” diyen Prof. Şu sıralar kiralık ev arayanlar oldukça dikkat çekici fiyatlar ile karşı karşıya. “Tam olarak ölçtüğümüz şey bu” dedi.


Prof. Dr. Seyfettin Gürsel

Pandeminin TÜFE’NİN ALTINDA TUTULMASINA ETKİSİ

Prof. Gürsel, TÜİK tarafından açıklanan verilere göre Temmuz ayındaki yıllık kira artışının TÜFE’nin altında kalmasını şu şekilde değerlendirdi:

“Salgın nedeniyle kiracılar ev sahiplerinden ‘fiyatları artırmamalarını’ istedi. Bazı ev sahipleri de düzenli kiracıları için fiyatları artırmadı. Temmuz 2021’de enflasyonun on iki aylık ortalamalara göre yüzde 15 olduğu hatırlanırsa, Temmuz ayında yıllık kira artışının yüzde 11’de kalması garip değil. Yani yüzde 15’e yakın olsaydı sorun olmazdı ama yüzde 11 çok uzak değil.”


Dr. Hakan Kara

‘TÜİK HESAP YÖNTEMİ İNCELENMELİ’

Bilkent Üniversitesi Ekonomi Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hakan Kara, sozcu.com.tr’ye yaptığı değerlendirmede, TÜİK ve BETAM’ın hesaplama yöntemlerinin farklı olması nedeniyle verilerin karşılaştırılabilir olmadığına dikkat çekti.

“TÜİK, Türkiye genelinde oluşturduğu örneklemde düzenli olarak kira verilerini topluyor. Tahsil edilen kiralar ağırlıklı olarak yenilenen kontratlardan oluşuyor” diyen Prof. Dr. Kara, “BETAM ise internetteki kiralık ilanlarına göre bir hesaplama yapıyor. Dolayısıyla BETAM’ın verileri daha çok kiralanan evlerin kiralarını temsil ediyor. TÜİK kira verileri bu farklılık nedeniyle ekonomik gelişmelere daha geç tepki veriyor.”

Prof. Kara, şöyle devam etti: “Özetle bu iki diziyi bire bir karşılaştırmak doğru değil. Yine de uzun vadede iki seri birbirinden çok uzaklaşmamalı. Son yıllarda ekonomide yaşanan büyük çalkantılara rağmen TÜİK kira enflasyonunun yataya yakın seyretmesi, örneklemin veya yöntemin yeniden gözden geçirilmesinin faydalı olabileceğine işaret etmektedir. Türkiye genelinde ortalama kira artışı BETAM ve TÜİK verileri arasında olabilir.”

‘EV EDİNME SEVGİSİNİ GENÇLERE VERDİ’

Yeditepe Üniversitesi Öğretim Üyesi Ekonomist Prof. Dr. Veysel Ulusoy, yıllık kira artışlarının çok fazla enflasyon baskısı yarattığına dikkat çekiyor.

“Ev alma aşkından, özellikle evlenip yuva kuracak ailelere!” Artık vazgeçtiklerini, bunun artık sadece bir hayal olduğunu söylemek yanlış olmaz” diyen Prof. Dr. Ulusoy, “Tüm bunlara bir de gelirsizliğin eklendiği bir ortamı eklersek görürüz. ev almak için daha uzun yıllar çalışmak gerekiyor.”

Ulusoy, bunun sadece konutta değil, araba satın almada da temel sorun olduğunu ifade etti.


Prof. Dr. Veysel Ulusoy

YENİ BİR KRİZ

Ulusoy ise piyasa ile uyuşmayan sektör enflasyon verilerinin gelir artışından çok daha yüksek olmasına, istihdam yaratmada güçlüklere, işsizliğin artmasına, enflasyon/maaş artışındaki dengesizliğin ve Nüfusun yüzde 10’unu aşan göçmen/sığınmacı akını, yeni bir krizin kapısını araladı. devam etti:

“Bu faktörler, orta gelirli konut kıtlığı ile birleştiğinde, yeni bir krize yol açabilecek çarpık, dengesiz bir ortam yaratıyor. Karar vericilerin bu konuyu ele almaları ve günlük verimsiz siyasi tartışmalardan uzak durmaları gerektiğini vurgulamak istiyorum.”

Ev almak hayal oldu: Türkiye konut sorununa doğru gidiyor ilginizi çekebilir Ev almak hayal oldu: Türkiye konut sorununa doğru gidiyor İzmir konut fiyat artışında dünya şampiyonu ilginizi çekebilir İzmir konut fiyat artışında dünya şampiyonu

Ankara Bahçeşehir Üniversitesi Bilkent Üniversitesi Dünya Ekonomisi enflasyon istanbul izmir maaş zammı Merkez Bankası Temmuz Türkiye Yeditepe Üniversitesi zammı

TÜİK veya BETAM? Kiralar uçarken resmi veriler neden geride kalıyor?

PAYLAŞ

BİR CEVAP BIRAK