Yeni tehlike! 3 ölümcül hastalık riski var

Yeni tehlike! 3 ölümcül hastalık riski var

27
0
PAYLAŞ

Prof. Onur Yaprak, dünyada her yıl yaklaşık 700 milyon insanın sivrisinek kaynaklı hastalıklara yakalandığı ve yüz binlercesinin bu hastalıklar nedeniyle hayatını kaybettiği konusunda uyardı.

Yeni tehlike!  3 ölümcül hastalık riski var

Yeni tehlike! 3 ölümcül hastalık riski var

Yeni tehlike! 3 ölümcül hastalık riski var

Prof. Onur Yaprak, dünyada her yıl yaklaşık 700 milyon insanın sivrisinek kaynaklı hastalıklara yakalandığı ve yüz binlercesinin bu hastalıklar nedeniyle hayatını kaybettiği konusunda uyardı.

Yeni tehlike!  3 ölümcül hastalık riski var

Prof. Dr. Leaf, sivrisinek kaynaklı hastalıkların yaygın türleri arasında sıtma, dang, Batı Nil virüsü, chikungunya, sarı humma ve Zika olduğunu söyledi.

* Yapılan araştırmalarda Türkiye’de 7 cinse ait 62’den fazla sivrisinek türü olduğu tespit edilmiştir.

* Bu türler arasında başlıca Aedes, Anopheles, Culex türleri bulunmaktadır. Aedes aegypti sarı humma sivrisinek olarak bilinirken, Aedes albopictus Asya kaplan sivrisinek olarak adlandırılır.

* Farklı sivrisinek türleri farklı ateşli hastalık etkenleri taşır. Ülkemizde son yıllarda Aedes cinsine ait iki sivrisinek türü görülmeye başlamıştır.

* Güneydoğu Asya’nın tropikal ve subtropikal bölgelerine özgü bir tür olan Asya Kaplan Sivrisinek ile Afrika ve Güney Amerika’ya özgü bir tür olan sarıhumma sivrisineği ülkemizde son dönemde popülasyonları oldukça artan türlerdir.

* Bu sivrisineklerin larvaları özellikle kullanılmış araba lastiklerinde, ağaç yarıklarında ve günlerce değişmeyen açık su saklama kapları gibi suni kaplarda ürerler.

BEŞ KİŞİDEN BİRİNDE CİDDİ HASTALIK VAR

Bazı bilim adamları tarafından Büyük İskender’in ölüm nedeni olarak gösterilen ve sivrisinekler tarafından bulaşan Batı Nil virüsünün son yıllarda artış gösterdiğini belirten Prof. Dr. Leaf, şu bilgileri verdi:

* Batı Nil virüsü özellikle göçmen kuşların göç yolları üzerinde bulunan ülkelerde yaygın olarak görülmektedir.

* Hastalık mevsimsel olduğu için daha çok yaz aylarında ve sonbahar başlarında ortaya çıkar.

* Ülkemizin bu kuşakta olması ve havaların hala mevsim normallerinin üzerinde olması nedeniyle sivrisineklerden hastalık bulaşma riski devam etmektedir.

* Araştırmalar, Batı Nil virüsü bulaşmış kişilerin yaklaşık yüzde 80’inin hafif ateşle iyileştiğini gösteriyor.

* Virüs bulaşmış yaklaşık her 5 kişiden 1’inde ishal, kusma, eklem ağrısı, baş ağrısı, vücut ağrıları veya kızarıklık gibi diğer semptomlarla birlikte ateş gelişebilir.

* Çoğu insan bu tür Batı Nil ateşinden tamamen kurtulur, ancak yorgunluk ve halsizlik haftalar veya aylarca sürebilir. Az sayıda insan ciddi semptomlara sahip olabilir.

* Enfekte kişilerin yüzde 1’inden azında ensefalit (beyin iltihabı) veya menenjit (beyin ve omurilik zarı iltihabı) gibi ciddi bir nörolojik hastalık gelişir ve nörolojik bir tabloya sahip hastaların yüzde 10’u ölür.

* Hatta bazı bilim adamları Büyük İskender’in bu hastalıktan öldüğünü iddia etmektedirler.

Sarı humma karaciğeri ve beyni vurur

Prof. Dr. Onur Yaprak sarı hummanın bir RNA virüsü olduğuna dikkat çekerek şunları söyledi:

* Hastalık, Aedes aegypti cinsi sivrisinekler tarafından bulaşır. Virüs karaciğer, böbrek ve dalak gibi iç organları etkiler.

* Karaciğerde hepatite neden olarak sarılık, pıhtılaşma faktörlerinin üretilememesi, damar içi pıhtılaşma, kanama gibi sorunlara yol açar ve nihayetinde şok tablosu gelişir.

* Virüs için bir aşıdır ve endemik Afrika bölgelerine seyahatlerde kullanılır. Hastalığın 3 aşaması vardır. İlk aşamada ateş, bulantı, kusma, kas ağrısı görülür.

* Birkaç gün süren ve diğer enfeksiyonlardan ayırt edilemeyen tablonun ardından şikayetlerin azalmasıyla ikinci dönem başlar.

* Ancak hastaların yüzde 15’i, karaciğer iltihabı, sarılık ve böbrek yetmezliğinin ilkinden 3-6 gün sonra başladığı, kan zehirlenmesi olarak bilinen üçüncü aşamaya girer.

* Bu dönemde hastalarda tıpkı korona virüsünde olduğu gibi aşırı sitokin fırtınası ile yaygın damar içi pıhtılaşma sorunu gelişir ve deri, burun ve bağırsaklardan kanamalar başlar.

*Sonuç olarak hasta şoka girer ve komaya girer, kalbi, akciğerleri ve beyni etkileyen çoklu organ yetmezliği. “Her yıl dünya çapında yaklaşık 30.000 kişi sarı hummadan ölüyor” dedi.

KEMİK AĞRISI ENFEKSİYON BELİRTİLERİ

Dang hummasının Aedes sivrisineklerinden de bulaştığını belirten Prof. Dr. Leaf, şu değerlendirmede bulundu:

* Kırık kemikler gibi kemik ağrılarına neden olduğu için ‘kırık kemik humması’ olarak da bilinir.

* Hastalık genellikle 1 hafta sürer ve iyileşme ile tamamlanır, ancak her 20 kişiden 1’inde şiddetli dang humması gelişir ve hatta genel durum ölüme neden olacak kadar kötüleşebilir.

* Dang hummasına yakalanan her dört kişiden biri hastalanıyor. Semptomlar hafif veya şiddetli olabilir.

* Şiddetli dang humması birkaç saat içinde hayati tehlike oluşturabilir ve genellikle hastaneye kaldırılmayı gerektirir.

* Hafif dang humması semptomları ateş, ağrı ve sızıya veya kızarıklığa neden olan diğer hastalıklarla karıştırılabilir.

* Sarı hummada olduğu gibi dang hummasında da karaciğer tutulumu görülebilir. Her yıl dünya çapında yaklaşık 100 ila 400 milyon insan bu enfeksiyondan etkileniyor.

* Her yıl dünya çapında yaklaşık 25.000 kişi dang hummasından ölmektedir.

* Bu tip virüslerden korunmak için durgun suları rehabilite etmemiz ve sivrisinekleri kontrol etmemiz gerekiyor.

* Sokak hayvanları için dışarıda bırakılan su birkaç günde bir değiştirilmelidir.

* Pestisitlerin zamanında uygulanması, sivrisineklerin yoğun olduğu alanlarda uzun kollu giysiler giyilmesi, sinek kovucu sprey gibi koruyucu önlemlerin alınması korunmaya katkı sağlar.

* Pencerelere sineklik takılması, kapı ve pencerelerin açık bırakılmaması diğer önlemlerdir.

* Püskürtülemeyen tatlı su kaynaklarında sivrisinek larvalarını yiyen balık gibi canlılar kullanılmalıdır. (DHA)

İstanbul'da sivrisinek alarmı... Bir uzmandan uyarı ilginizi çekebilir İstanbul’da sivrisinek alarmı… Bir uzmandan uyarı

Afrika Ağrı Amerika Asya baş ağrısı beyin Bilim Dünya Güney Amerika Ölüm RNA Türkiye
PAYLAŞ

BİR CEVAP BIRAK